{"id":607,"date":"2020-11-17T08:39:14","date_gmt":"2020-11-17T08:39:14","guid":{"rendered":"http:\/\/stop-biomassa.nl\/?p=607"},"modified":"2020-11-17T08:39:16","modified_gmt":"2020-11-17T08:39:16","slug":"de-ecologische-ramp-achter-biomassa","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/stop-biomassa.nl\/?p=607","title":{"rendered":"De ecologische ramp achter biomassa"},"content":{"rendered":"\n

Hoe in Estland de biodiversiteit wordt geofferd op het altaar van ons klimaatbeleid<\/p>

Door Edwin Timmer, Telegraaf 18 mei 2020<\/a><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

ELVA –\u00a0Boten vol houtpellets voor Nederlandse biomassacentrales laten een spoor van ellende achter in Estlandse bossen. Een studie van het Planbureau voor de Leefomgeving, dat de ecologische ramp lijkt wit te wassen, houdt het op \u2019anekdotisch bewijs\u2019 van enkele ngo\u2019s. Maar wetenschappers, vogelkenners, bosfanaten en journalisten bevestigen stuk voor stuk: de subsidies van minister Wiebes ontketenen een roofdier in de Baltische natuur.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Kale zwarte aarde is alles wat rest na grootschalige houtkap rond Imavere, in het hart van Estland.
\u24b8\u00a0BIOFUELWATCH<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

E\u00e9n van de mooiste ontdekkingen die Siim Kuresoo ooit deed, was een hoopje gele stront. Dwalend door de Estlandse wouden zag hij op de grond ineens gele rijstachtige keuteltjes. \u201eDan weet je dat je in de buurt bent van de vliegende eekhoorn\u201d, vertelt de medewerker van het Estlandse Natuurfonds (ELF) enthousiast. \u201eEn het mooiste: het was niet eens officieel bekend leefgebied van dit bedreigde knaagdiertje.\u201d<\/p>\n\n\n\n

\"\"
De vliegende eekhoorn
\u24b8\u00a0HOLLANDSE HOOGTE \/ REX BY SHUTTERSTOCK HH<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

De vondst van een extra leefgebied is voor Estlandse bosliefhebbers een zeldzame opsteker. Want de toekomst van die vliegende eekhoorn, die zweeft van boom naar boom dankzij een velletje tussen de poten, ziet er allerminst rooskleurig uit. De soort leeft in holen van oude bomen, waar het beestje noten verzamelt en kroost grootbrengt. Maar steeds meer bossen, en bomen op leeftijd, verdwijnen in de zaagtanden van de pelletindustrie.<\/p>\n\n\n\n

Prooi<\/h3>\n\n\n\n

Kuresoo ziet het elke keer als hij terugreist naar de bosachtige streek van zijn geboorteplaats Elva. \u201eSteeds meer bos wordt volledig kaalgekapt. Zelfs stukken waarvan ik dacht dat ze onbereikbaar zouden zijn. De vliegende eekhoorn kan niet op tegen houtkap op deze grote schaal. Zwevend tussen bomen is hij misschien majestueus, maar over het open veld beweegt hij zich klungelig. Dan is het een makkelijke prooi.\u201d<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Siim Kuresoo (links) ziet met lede ogen aan hoe \u201esteeds meer bos volledig wordt kaalgekapt\u201d.
\u24b8\u00a0EIGEN FOTO<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Een koude douche. Zo voelde voor diverse natuurorganisaties het rapport over biomassa dat het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) vorige week presenteerde. \u2019Eindelijk\u2019, zo was de hoop, \u2019buigt een overheidsinstituut van een houtpellets importerend land zich over de vraag of die houtstroom voor energie wel duurzaam is.\u2019 Organisaties als Dogwood Alliance, Biofuelwatch en het Comit\u00e9 Schone Lucht hielden de adem in. Prikt men eindelijk het beeld door dat houtverbranding goed is voor klimaat en onschadelijk voor natuur?<\/p>\n\n\n\n

Die vraag is extra relevant omdat energiereuzen RWE en Vattenfall op het punt staan, met miljardensubsidies, grote hoeveelheden biomassa op te stoken in Diemen en Geertruidenberg. Maar het PBL-rapport weigert een oordeel. Het benoemt weliswaar claims \u2019dat misstanden structureel plaatsvinden\u2019 en dat Estlandse bossen \u2019overge\u00ebxploiteerd zouden worden\u2019, maar men zet er tegelijkertijd de ontkenning tegenover van Amerikaanse pelletproducent Enviva: \u2019Onwaar.\u2019 In Estland is geen reactie gehaald.<\/p>\n\n\n\n

Hele bomen<\/h3>\n\n\n\n

Op Radio 1 deed onderzoeker Bart Strengers de claims zelfs af als \u2019anekdotisch bewijs\u2019. Verdwijnen er hele bomen in pelletmolens, en dus in onze ovens? \u201eIk weet dat niet\u201d, zegt Strengers. Het gevolg is dat de SER, dat op basis van het PBL-rapport het kabinet moet adviseren over biomassa, nog niet weet waar het aan toe is. Maar dat bewijs, is dat wel zo anekdotisch? Een rondgang langs Estlandse deskundigen levert een eenduidig beeld: de Baltische biodiversiteit wordt geofferd op het altaar van ons klimaatbeleid.<\/p>\n\n\n\n

\u201eOh zeker, de pelletindustrie gebruikt hele bomen\u201d, verklaart vooraanstaand bosecoloog Asko L\u00f5hmus van de Universiteit van Tartu. De grootste producent van pellets maakt er niet eens een geheim van, vertelt hij. \u201eGraanul Invest zegt een verhouding van 1 op 1 te gebruiken aan hele boomstammen en zaaghout voor pellets, maar dat is nooit onafhankelijk gecheckt. Overigens: er is ook nog brandstof nodig om het hout goed te drogen.\u201d<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Hoog opgestapelde boomstammen, wachtend om te worden vermalen.
\u24b8\u00a0BIOFUELWATCH<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

E\u00e9n van de mooiste ontdekkingen die Siim Kuresoo ooit deed, was een hoopje gele stront. Dwalend door de Estlandse wouden zag hij op de grond ineens gele rijstachtige keuteltjes. \u201eDan weet je dat je in de buurt bent van de vliegende eekhoorn\u201d, vertelt de medewerker van het Estlandse Natuurfonds (ELF) enthousiast. \u201eEn het mooiste: het was niet eens officieel bekend leefgebied van dit bedreigde knaagdiertje.\u201d<\/p>\n\n\n\n\n\n

De vliegende eekhoorn<\/p>\n\n\n\n

\u24b8 HOLLANDSE HOOGTE \/ REX BY SHUTTERSTOCK HH<\/p>\n\n\n\n

De vondst van een extra leefgebied is voor Estlandse bosliefhebbers een zeldzame opsteker. Want de toekomst van die vliegende eekhoorn, die zweeft van boom naar boom dankzij een velletje tussen de poten, ziet er allerminst rooskleurig uit. De soort leeft in holen van oude bomen, waar het beestje noten verzamelt en kroost grootbrengt. Maar steeds meer bossen, en bomen op leeftijd, verdwijnen in de zaagtanden van de pelletindustrie.<\/p>\n\n\n\n

Prooi<\/h3>\n\n\n\n

Kuresoo ziet het elke keer als hij terugreist naar de bosachtige streek van zijn geboorteplaats Elva. \u201eSteeds meer bos wordt volledig kaalgekapt. Zelfs stukken waarvan ik dacht dat ze onbereikbaar zouden zijn. De vliegende eekhoorn kan niet op tegen houtkap op deze grote schaal. Zwevend tussen bomen is hij misschien majestueus, maar over het open veld beweegt hij zich klungelig. Dan is het een makkelijke prooi.\u201d<\/p>\n\n\n\n\n\n

Siim Kuresoo (links) ziet met lede ogen aan hoe \u201esteeds meer bos volledig wordt kaalgekapt\u201d.<\/p>\n\n\n\n

\u24b8 EIGEN FOTO<\/p>\n\n\n\n

Een koude douche. Zo voelde voor diverse natuurorganisaties het rapport over biomassa dat het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) vorige week presenteerde. \u2019Eindelijk\u2019, zo was de hoop, \u2019buigt een overheidsinstituut van een houtpellets importerend land zich over de vraag of die houtstroom voor energie wel duurzaam is.\u2019 Organisaties als Dogwood Alliance, Biofuelwatch en het Comit\u00e9 Schone Lucht hielden de adem in. Prikt men eindelijk het beeld door dat houtverbranding goed is voor klimaat en onschadelijk voor natuur?<\/p>\n\n\n\n

Die vraag is extra relevant omdat energiereuzen RWE en Vattenfall op het punt staan, met miljardensubsidies, grote hoeveelheden biomassa op te stoken in Diemen en Geertruidenberg. Maar het PBL-rapport weigert een oordeel. Het benoemt weliswaar claims \u2019dat misstanden structureel plaatsvinden\u2019 en dat Estlandse bossen \u2019overge\u00ebxploiteerd zouden worden\u2019, maar men zet er tegelijkertijd de ontkenning tegenover van Amerikaanse pelletproducent Enviva: \u2019Onwaar.\u2019 In Estland is geen reactie gehaald.<\/p>\n\n\n\n

Hele bomen<\/h3>\n\n\n\n

Op Radio 1 deed onderzoeker Bart Strengers de claims zelfs af als \u2019anekdotisch bewijs\u2019. Verdwijnen er hele bomen in pelletmolens, en dus in onze ovens? \u201eIk weet dat niet\u201d, zegt Strengers. Het gevolg is dat de SER, dat op basis van het PBL-rapport het kabinet moet adviseren over biomassa, nog niet weet waar het aan toe is. Maar dat bewijs, is dat wel zo anekdotisch? Een rondgang langs Estlandse deskundigen levert een eenduidig beeld: de Baltische biodiversiteit wordt geofferd op het altaar van ons klimaatbeleid.<\/p>\n\n\n\n

\u201eOh zeker, de pelletindustrie gebruikt hele bomen\u201d, verklaart vooraanstaand bosecoloog Asko L\u00f5hmus van de Universiteit van Tartu. De grootste producent van pellets maakt er niet eens een geheim van, vertelt hij. \u201eGraanul Invest zegt een verhouding van 1 op 1 te gebruiken aan hele boomstammen en zaaghout voor pellets, maar dat is nooit onafhankelijk gecheckt. Overigens: er is ook nog brandstof nodig om het hout goed te drogen.\u201d<\/p>\n\n\n\n\n\n

Hoog opgestapelde boomstammen, wachtend om te worden vermalen.<\/p>\n\n\n\n

\u24b8 BIOFUELWATCH<\/p>\n\n\n\n

In 2017 en 2018 verdween ruim 12 miljoen kubieke meter hout uit de Estlandse bossen. Voor duurzaam gebruik is volgens wetenschappers 8,4 miljoen kuub het maximum. Maar onze subsidies op biomassa jagen de houtkoorts op. \u201eDat draagt zeker bij aan de drang tot kaalkap.\u201d Het zogenaamde clear-cutting, waarbij hier en daar slechts \u00e9\u00e9n stam overeind blijft, produceert 85 procent van al het geoogste hout in Estland, stelt L\u00f5hmus. \u201eHet is ook de enige manier om de volumes te verkrijgen die de pelletindustrie nodig heeft.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Officieel is houtverbranding voor verwarming of verlichting klimaatneutraal, zo stelt de Europese richtlijn voor hernieuwbare energie. Maar het kappen in Estland gaat zo snel dat de voorraad opgeslagen CO2 in Estlandse wouden rap kleiner wordt. Net als de Europese wetenschapskoepel EASA al concludeerde, benadrukt ook L\u00f5hmus: \u201eDeze wijze van bosbeheer is niet duurzaam. Niet voor klimaat, en zeker niet voor biodiversiteit.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Toen de Baltische Staten in 1991 onafhankelijk werden van de Sovjet-Unie wachtte westerse biologen een verrassing. De Russische overheersing sinds 1940 bleek goed te hebben uitgepakt voor Baltische bossen. Bomen van een halve eeuw oud (en inmiddels tachtig jaar) kwamen tot volle groei. \u201eVeel vogelsoorten hebben een voorkeur voor die oude bossen\u201d, weet vogelexpert Margus Ellermaa. Zo ook zijn favoriet: de zwarte ooievaar.<\/p>\n\n\n\n

Statistieken<\/h3>\n\n\n\n

\u201eVan veel soorten nemen de aantallen af\u201d, treurt Ellermaa, die als ornitholoog verbonden is aan BirdLife Estonia. \u201eOm te stellen dat die achteruitgang de laatste tien jaar sneller gaat, is vooralsnog moeilijk te bewijzen.\u201d Toch heeft het er alle schijn van. \u201eOfficieel neemt het bosareaal in Estland niet af. Dat is omdat 1-jarig bos ook gewoon meetelt. Maar die statistieken helpen de vogels en andere fauna niet die afhankelijk zijn van volgroeide wouden met rottend hout.\u201d<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Klaar voor de export: grote bergen vermalen bos. In 2017 en 2018 verdween ruim 12 miljoen kubieke meter hout uit de Estlandse bossen.
\u24b8\u00a0BIOFUELWATCH<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Kaalkap is overal, en oude sparren en espen worden zeldzamer, weet Ellermaa, die soms toeristen meeneemt op trektocht. \u201eHet laatste belangrijke leefgebied van de vliegende eekhoorn in het noordoosten van Estland is vernietigd. Ik vraag me echt af of onze samenleving bereid is om ook maar \u00e9\u00e9n diersoort te redden.\u201d Zelfse tot in Natura2000-gebied klinkt de shredder, waarschuwt het Estlandse Natuurfonds.<\/p>\n\n\n\n

Is er dan niemand die toeziet op bescherming van habitat- en vogelrichtlijngebied? Het punt is, stellen vrijwel alle geraadpleegde bronnen, dat de houtindustrie erg machtig is. En de overheid niet vrij van corruptie. Als journalist van Postimees<\/em>, de grootste krant van Estland, stuitte Nils Niitra op een fraudezaak waarbij gegevens van boseigenaren \u2013 alleen bekend bij het ministerie van Milieu \u2013 in handen vielen van louche bosbedrijven.<\/p>\n\n\n\n

Onder druk<\/h3>\n\n\n\n

\u201eHoe ze aan de gegevens komen, is onbekend. Maar per telefoon zetten ze private eigenaars onder druk\u201d, vertelt Niitra per e-mail. \u201e\u2019Grijze\u2019 bedrijven trachten oudere en financieel onervaren mensen, op soms agressieve wijze, te overtuigen om hun perceel of hout te verkopen onder de marktprijs. Zodra het contract is geregeld, koopt een fatsoenlijk bedrijf het recht om te kappen.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Het gebeurt nog gekker. Met vervalste kapvergunningen stelen maffiosi soms een compleet bos. Zo leed een 94-jarige vrouw uit Hiiumaa onlangs een schade van een ton. \u2019Roofdieren\u2019 noemde Niitra het gespuis in een column.<\/p>\n\n\n\n

Er is geen bewijs, benadrukt de ex-journalist, dat grote pelletmakers als Granuul Invest direct betrokken zijn bij deze foute praktijken. En er is geen hard bewijs dat illegaal gekapt hout uiteindelijk wordt aangekocht voor Nederlandse biomassacentrales. Maar het zijn wel \u00f3nze klimaatsubsidies die de houtkoorts zover hebben aangewakkerd dat dit maffiagedrag winstgevend is geworden.<\/p>\n\n\n\n

Certificering<\/h3>\n\n\n\n

In een ecologisch drama als deze is \u2019elke vorm van certificering een wassen neus\u2019, meent Fenna Swart van het Comit\u00e9 Schone Lucht. \u201eMinister Wiebes probeert zich daar steeds achter te verschuilen, maar de herkomst van pellets in een Hollandse oven is volstrekt oncontroleerbaar.\u201d<\/p>\n\n\n\n

\u201eNederlandse burgers\u201d, zegt Kuresoo, \u201emoeten begrijpen dat onze bossen en biodiversiteit niet netjes worden beschermd.\u201d Biomassa verbranden om klimaatdoelen te halen, is een \u2019valse oplossing\u2019, stelt de bosexpert van ELF. Net zo vals als de structurele kaalkap in Estland afdoen als een anekdotische zeldzaamheid.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Kaalslag in de bossen van Estland.<\/strong><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Almuth Ernsting van Biofuelwatch bezocht Estland twee keer. Bij pelletmolens fotografeerde ze hoog opgestapelde stammen, wachtend om te worden vermalen. Ernsting: \u201eHet PBL zegt dat er \u2019onafhankelijk onderzoek\u2019 nodig is. Maar waarom is ze zelf niet gaan kijken in Estland? Als je moet achterhalen of biomassa duurzaam is, en je stuit op conflicterende uitspraken, dan ga je toch op onderzoek? Dit is geen speld in een hooiberg. Je struikelt over de bewijzen voor vernietigende kaalkap. Als dat geen bewijs is, wat dan wel?\u201d<\/p>\n\n\n\n

\u2019Veldwerk buiten onze scope\u2019<\/h3>\n\n\n\n

Zelf \u2019internationaal veldonderzoek\u2019 doen was niet het doel van het biomassa-rapport, reageert het PBL. \u201eDat viel buiten de scope van ons onderzoek, en behoort niet tot onze competentie\u201d, zegt Bart Strengers. In plaats daarvan keken de groene rekenmeesters naar de beschikbaarheid van vormen van biomassa.<\/p>\n\n\n\n

Het PBL sprak wel deskundigen die stelden dat sommige bomen die nu in pelletmolens verdwijnen ook geschikt zijn voor de zagerij. \u201eMaar daaruit volgt nog niet dat er sprake is van structureel onduurzame bosbouw.\u201d Bovendien vond het PBL geen wetenschappelijke studies die een \u2019structurele kaalkap\u2019 aantonen.<\/p>\n\n\n\n

Toch hoopt Strengers dat een extra studie alsnog uitsluitsel geeft: \u201eWij hopen dat ons krachtige pleidooi voor zulk onderzoek, waarbij veldwerk nodig zal zijn, gehoord en opgepakt wordt.\u201d<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Hoe in Estland de biodiversiteit wordt geofferd op het altaar van ons klimaatbeleid Door Edwin Timmer, Telegraaf 18 mei 2020 ELVA –\u00a0Boten vol houtpellets voor Nederlandse biomassacentrales laten een spoor van ellende achter in Estlandse bossen. Een studie van het Planbureau voor de Leefomgeving, dat de ecologische ramp lijkt wit te wassen, houdt het op … Lees verder “De ecologische ramp achter biomassa”<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[197,196,194,133,193,195,73],"class_list":["post-607","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uit-de-media-nl","tag-anekdotisch-bewijs","tag-biomassa-leugen","tag-ecologische-ramp","tag-edwin-timmer","tag-estland","tag-kaalslag","tag-telegraaf"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/stop-biomassa.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/607","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/stop-biomassa.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/stop-biomassa.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/stop-biomassa.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/stop-biomassa.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=607"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/stop-biomassa.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/607\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":614,"href":"http:\/\/stop-biomassa.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/607\/revisions\/614"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/stop-biomassa.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=607"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/stop-biomassa.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=607"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/stop-biomassa.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=607"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}